mijn aanwezigheid

mijn aanwezigheid

Talk is cheap

pogingen tot impactGeplaatst door Joost Vandecasteele wo, september 23, 2015 13:00:07
(maandelijkse column voor Focus Knack)

… en daarom tracht elke zender elk televisieseizoen opnieuw met de moed der wanhoop een talkshow op de rails te krijgen. Elk jaar worden de meest voor de hand liggende gasten in de meest kille decors gedwongen de meest geforceerde gezelligheid op te wekken. Het enige wat elk jaar verandert, is het bijstellen van de hoge verwachtingen voor elk nieuw (platgetreden) probeersel.

Zo stelt het programma ‘Van Gils en Gasten’ op een als doelstelling “de Vlaming met een goed gevoel naar bed te sturen”, daarom verwachtte ik ook bij een eerste aflevering een mand vol puppy’s met een bol breiwol als tafelgast. Het werd echter de menselijke versie van een mand vol babyleguanen met een lege tupperwaredoos, namelijk Maaike Cafmeyer. Maar het werd wel al heel vlug heel gezellig, met Lieven Van Gils die de eerste 2 seconden alle gasten aan een toog aankondigt en dan als een hongerige vader hen meteen aan tafel roept. Want aan tafel beginnen, zou niet gezellig zijn. Het programma zelf heeft haar start niet gemist en de dag erna vulde Facebook zich met gezellige fragmenten zoals Cafmeyer en Gwendolyn Rutten die samen ‘7 anjers, 7 rozen’ mompelen. Trouwens het tweede nummer van de aangekondigde cd ‘En nu wordt het pas echt genant’. Het werd nog uiterst gezellig toen Rutten het verschil tussen onze vluchtelingencrisis en onze wereldoorlog uitlegde door te verklaren dat we nu niet weten hoe lang het allemaal gaat duren. Dus blijkbaar konden de burgers van een bezet België ook met een goed gevoel gaan slapen en tegen hun kinderen zeggen: “Joepie, nog 1245 nachtjes slapen en dan sterft Hitler”.

Maar qua laagste verwachtingen scheppen scoort ‘Karen en De Coster’ op vier toch het hoogst. U kent die zender wel, waar iets hallucinant goed als ‘De Rechtbank’ wordt vooraf gegaan door iets simpelweg hallucinant als ‘Komen Eten’, waar al in de eerste aflevering van het nieuwe seizoen een man zichzelf voorstelt als een entertainer van kinderen en toch niet de meest enge van de groep blijkt te zijn. Dat is redactionele kunde. Dezelfde kunde die ook besliste om bij de aankondiging van ‘Karen en De Coster’ elk adjectief als “belangrijk”, “intrigerend” en “maatschappelijk” te schrappen en toch te pretenderen dat “alles wat Vlaanderen boeit en bezighoudt” aan bod zal komen. Bij dit programma raadt ik wel een HD scherm aan, om in de ogen van Gilles De Coster de diepe donkerte te aanschouwen van na een vreselijk verkeerde levenskeuze.

Maar ondanks alle grootse aankondigingen van de kleinste aanpassingen, van “nu hebben we een bruine tafel” tot “nu zit de presentator op een iets hogere stoel”, blijft er altijd 1 constante over. Hoe praatprogramma’s het praten zelf als grootste struikelblok zien en zoveel mogelijk willen vermijden dat iemand enkel woorden gebruikt in zijn of haar vertelling. Dit resulteert zo vaak in de meest buitenissige kunstgrepen om elke mogelijke anekdote te vergezellen met een beeld.

Deze obsessie om een gesprek te herleiden tot een voice-over voor een filmpje zorgt ervoor dat de vragen ook gesteld worden in functie van dat beeld. Zo kreeg literaire debutant in spe Frederik W Daem al in ‘De Afspraak’ op Canvas de vraag of zijn schoonvader in spe Dirk De Wachter in zijn boek verwerkt zit. Want godzijdank hebben ze een foto van de psychiater in het archief en vermijdt men zo een vraag over de inhoud van het boek.

Uit persoonlijke ervaringen kan ik getuigen dat de redactie van een talkshow haar dagen vult met het opsporen van allochtonen en vrouwen, als een soort NSA van entertainment, en met het verzinnen van zijsporen om te vermijden dat een auteur over zijn of haar boek zou beginnen. Maar het helpt ook niet dat Vlaanderen schrijvers blijft produceren die hun eigen boek niet kunnen samenvatten in 1 zin, hoewel hun oeuvre vaak genoeg tot 1 woord te reduceren valt. Zeker het mijne, met de omschrijving ‘drukdoenerij’.

Maar dit is geen zoveelste bijdrage om Nederlandse programma’s als ‘Zomergasten’ of ‘De Wereld Draait Door’ te bejubelen, want ik kijk zelf al jaren niet meer. Maar ik durf wel te stellen dat geen enkel van de nieuwe talkshows het zou aandurven om zoals DWDD in 2010 de 4 minuten 33 seconden stilte van John Cage integraal uit te zenden. Een Vlaamse talkshow zou waarschijnlijk Tourist LeMC uitnodigen om de stilte te becommentariëren. “Ja, nu ongeveer zou ik een beat beginnen en iets hijgen in het Antwerps”. Wat ze wel “durven”, is een jonge actrice uitnodigen en zonder waarschuwing of goedkeuring die ene naaktscene te vertonen, alsof het haar grootste acteerprestatie betreft.

Zo bezit elke halfslachtige BV een verschrikkelijke herinnering aan een zoveelste talkshow. Zelf belandde ik ooit op een oncomfortabele zetel omwille van een boek, maar eigenlijk als aanleiding om nog een keer een stand-up fragment uit te zenden. Met naast mij een man die zichzelf de Popkoning noemt, een man die al 20 jaar dezelfde mop met dezelfde pop vertelt. Maar mij werd vooraf op het hart gedrukt niet te hard te reageren want hij had net kanker overleefd, wat hem even onaantastbaar maakt als de profeet Mohammed.

Of klinkt dat teveel als een anekdote die ik gebruiken kan bij een talkshow? Maar welke? Ze zijn allemaal zo… zo.



  • Reacties(1)//blog.joostvandecasteele.be/#post131